Tăng cường minh bạch và hợp tác trong kiểm tra PSC

Admin 16/04/2026

Một bước tiến quan trọng trong tăng cường minh bạch và hợp tác trong Kiểm tra Nhà nước cảng (Port State Control – PSC) đã diễn ra tại trụ sở Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) ở London vào ngày 26/02, với việc ký kết thỏa thuận cập nhật về trao đổi dữ liệu giữa IMO và Bản ghi nhớ Paris về Kiểm tra Nhà nước cảng (Paris Memorandum of Understanding on Port State Control – Paris MoU).

Thỏa thuận được ký kết bởi Tổng Thư ký IMO, ông Arsenio Dominguez, và Tổng Thư ký Paris MoU, ông Luc Smulders. Việc ký kết này góp phần tăng cường hợp tác toàn cầu và nâng cao hiệu quả chia sẻ thông tin, từ đó cải thiện chất lượng và hiệu lực của hoạt động kiểm tra tàu trên phạm vi quốc tế.

Đây là thỏa thuận cập nhật thứ sáu được ký kết với một cơ chế PSC khu vực. Trước đó, trong năm 2025, các thỏa thuận tương tự đã được ký với Ban Thư ký của các MoU/Thỏa thuận PSC khu vực gồm: Abuja, Ấn Độ Dương (Indian Ocean), Tokyo, Địa Trung Hải (Mediterranean) và Riyadh. Các thỏa thuận cập nhật này mở rộng phạm vi dữ liệu PSC từ mức dữ liệu hiện có sang toàn bộ dữ liệu kiểm tra PSC của tàu (full ship’s PSC inspection data), qua đó nâng cao tính toàn vẹn (data integrity) và tính minh bạch của dữ liệu kiểm tra PSC.

Củng cố khuôn khổ PSC toàn cầu

Các cơ chế PSC là những khuôn khổ hợp tác khu vực, trong đó cơ quan hàng hải quốc gia tiến hành kiểm tra các tàu mang cờ nước ngoài khi cập cảng nhằm xác minh việc tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế về an toàn, an ninh và bảo vệ môi trường biển theo các công ước của IMO.

Các thỏa thuận cập nhật hỗ trợ việc tiếp tục phát triển mô-đun PSC trong Hệ thống Thông tin Tích hợp Toàn cầu về Vận tải biển của IMO (Global Integrated Shipping Information System – GISIS), bao gồm cơ sở dữ liệu PSC tích hợp và các dịch vụ web liên quan (associated web services). Điều này cho phép chia sẻ đầy đủ dữ liệu kiểm tra tàu một cách hiệu quả hơn thay mặt cho các Quốc gia Thành viên.

Mô-đun PSC thu thập và hiển thị dữ liệu kiểm tra do các MoU/Thỏa thuận PSC cung cấp, qua đó hỗ trợ các Quốc gia Thành viên trong việc thực thi các công ước IMO và đáp ứng nghĩa vụ báo cáo. Đồng thời, hệ thống cũng cho phép Quốc gia treo cờ (Flag State) đưa ra ý kiến đối với các báo cáo kiểm tra liên quan đến tàu của mình, góp phần đảm bảo tính minh bạch và nguyên tắc thủ tục công bằng (due process).

Thông qua việc tăng cường phối hợp giữa các cơ chế PSC, các thỏa thuận cập nhật mang lại lợi ích cho các bên liên quan, thúc đẩy hài hòa hóa (harmonization) hoạt động PSC trên toàn cầu và nâng cao hiệu quả giám sát tuân thủ của Quốc gia cảng (Port State).

Mạng lưới toàn cầu các cơ chế PSC

Hiện nay có mười cơ chế PSC trên toàn thế giới, bao gồm: tám Bản ghi nhớ khu vực (Memoranda of Understanding – MoU), một Thỏa thuận khu vực (regional Agreement), và Lực lượng Tuần duyên Hoa Kỳ (United States Coast Guard – USCG) là cơ chế thứ mười.

Cụ thể bao gồm:

  • Châu Âu và Bắc Đại Tây Dương (Paris MoU)
  • Châu Á – Thái Bình Dương (Tokyo MoU)
  • Mỹ Latinh (Acuerdo de Viña del Mar)
  • Khu vực Caribe (Caribbean MoU)
  • Tây và Trung Phi (Abuja MoU)
  • Biển Đen (Black Sea MoU)
  • Địa Trung Hải (Mediterranean MoU)
  • Ấn Độ Dương (Indian Ocean MoU)
  • Vịnh Ba Tư (Riyadh MoU)
  • Và Lực lượng Tuần duyên Hoa Kỳ (USCG)

Một số Quốc gia Thành viên tham gia đồng thời nhiều cơ chế PSC. Tất cả các cơ chế PSC khu vực đều có quy chế quan sát viên (observer status) tại IMO với tư cách là các tổ chức liên chính phủ (Intergovernmental Organizations – IGOs).